Kuala Terengganu
Artikel ini perlu diterjemahkan dari bahasa Melayu ke bahasa Indonesia. |
Kuala Terengganu | |
---|---|
![]() | |
Motto: Bandaraya Warisan Pesisir Air | |
Negara | ![]() |
Negeri | Terengganu |
Status Kota | 1 Januari 2008 |
Pemerintahan | |
• Datuk bandar | Datuk Mat Razali Kassim |
Luas | |
• Total | 605 km2 (233,59 sq mi) |
Populasi (2009) | |
• Total | 396.433 |
• Kepadatan | 590,51/km2 (1.529,21/sq mi) |
Zona waktu | UTC+8 (MST) |
Situs web | http://mbkt.terengganu.gov.my/ |
Kuala Terengganu (disingkat KT; Jawi: كوالا ترڠڬانو) ialah ibu kota negara bagian dan juga bandar diraja negeri Terengganu Darul Iman, Malaysia. Ia terletak 500 kilometer di timur laut Kuala Lumpur dan mengadap Laut China Selatan. Kuala Terengganu telah diakui sebagai Bandaraya Warisan Pesisir Air dan menjadi kota pada 1 Januari 2008. Kota ini mempunyai jumlah penduduk sebanyak 357,256[1] pada tahun 2007. Namanya bererti muara Sungai Terengganu. Kuala Terengganu merupakan antara bandar pelancongan popular dan hotelnya mencatatkan kadar penginapan yang tinggi sepanjang tahun.
Majlis Bandaraya Kuala Terengganu merupakan sebuah pihak berkuasa tempatan yang bertanggungjawab mentadbir seluruh Kuala Terengganu dan sekitarnya.
Sejarah
Di pesisir Kuala Terengganu, terdapat sederet rumah kedai yang dikenali sebagai Kampung Cina (China Town) yang telah wujud semenjak sekian lama. Ia merupakan perkampungan pedagang Cina yang berdagang antara China dan Semenanjung Tanah Melayu yang bermula semenjak awal abad ke 15.
Kewujudan Kampung Cina adalah bukti wujudnya hubungan perdagangan erat antara kerajaan China dan Kerajaan Terengganu. Pelayar terkenal, Abdullah Munsyi yang singgah ke Kuala Terengganu pada abad ke-19 mencatatkan, kaum Cina pada zaman tersebut berkomunikasi sepenuhnya dalam bahasa Melayu Terengganu.
Kuala Terengganu adalah satu Kota perdagangan maritim yang penting pada zaman purba. Rekod awal menyatakan Kuala Terengganu pernah memiliki hubungan perdagangan antarabangsa dengan China. Rekod menyatakan Kuala Terengganu adalah antara kota persinggahan utusan kerajaan Ming China, Laksamana Zheng He di antara tahun 1405 dan 1433.
Kuala Terengganu berkembang menjadi bandar perdagangan yang penting antara kedua negara. Bagaimanapun, selepas Empayar Melaka menakluk bandar ini, pengaruhnya sebagai pelabuhan terutama di kawasan Asia Tenggara merosot kerana kebanyakan pedagang lebih gemar berhenti di Melaka, yang merupakan pusat perdagangan antara China, India dan Asia Tenggara.
Catatan bertulis
Kuala Terengganu dipercayai telah dihuni semenjak beribu ribu tahun lagi. Catatan cendekiawan China seperti ’Ling-wai-Tai-ta’ karangan Cao-Cu-Fei tahun 1178, menyebut ’Teng-ya-nu’ dan buku ’Cu-fan-Cih’ karangan Cao-Ju-Kua tahun 1226 menyebut Teng-ya-nung’. Kedua dua nama tersebut merujuk kepada nama Tengganu yang dikatakan jajahan takluk Kerajaan Seri Wijaya (San-fo-Cih) pada kurun ke-2.
Selain itu, ahli atronomi terkenal Greek, Ptolemy ada mencatatkan kewujudan dua buah pelabuhan di Pantai Timur Semenanjung Tanah Melayu. Pelabuhan itu ialah Primoula dan Kole. Primoula dipercayai di Kuala Terengganu dan Kole di Kemaman. Catatan lain menunjukkan wujudnya kota Foloan, di Kuala Berang, di hulu Sungai Terengganu. yang dipercayai menjadi kota satelit pada Kuala Terengganu.
Catatan penulis China pada masa Dinasti Sui ada juga menyebut tentang sebuah Negeri yang dinamai ’ Tan-Tan’ yang menghantar Ufti ke China. Paul Wheatley membuat kesimpulan negeri yang dimaksudkan di dalam catatan China itu mungkin berpusat di Kuala Besut atau Kuala Terengganu.
Catatan tersebut juga menyebut bahawa Kuala Terengganu dan Kuala Berang merupakan pusat perdagangan maritim utama pada abad kedua belas. Sungai Terengganu merupakan laluan utama dan penting bagi pedagang-pedagang asing pada zaman itu. Perdagangan barangan seperti kayu gaharu, kayu laka, gading bermutu tinggi di jadikan pertukaran dengan emas dan perak.
Pengembara China, ‘ Chao Ju Kua ’ dalam catatan yang ditulisnya pada tahun 1225, ada menyebu ‘ Teng-Ya-Nong ‘ atau Kuala Terengganu sebagai sebuah pelabuhan perdagangan yang penting di persisiran pantai timur Tanah Melayu.
Bukti lain kewujudan sebuah kerajaan purba di Terengganu, ialah seketul batu granit berbentuk empat segi yang berukir tulisan dengan ukuran 84 cm tinggi, 53 cm lebar bahagian atas dan 27 cm lebar di bahagian bawah dan berat batu tersebut 215 kg yang dikenali sebagai Batu Bersurat. Batu tersebut bertulisan Jawi dan menggunakan Bahasa Melayu Kuno. Penemuan itu juga telah menjadi bahan sejarah yang tidak ternilai dan merupakan satu-satunya bukti yang menunjukkan kemasukan agama Islam ke Tanah Melayu pada abad keempat belas lagi.
Sejarah Terengganu moden bermula apabila Tun Zainal Abidin dari keturunan diRaja Johor ditabalkan memerintah Terengganu pada 1708. Baginda memakai gelaran Sultan Zainal Abidin 1.
Ekonomi
Bandar Kuala Terengganu dikatakan bermula sebagai pusat perniagaan dan pengumpulan hasil semenjak zaman berzaman. Penduduk di sepanjang Sungai Terengganu membawa hasil pertanian dan hutan melalui jalan sungai, manakala para nelayan menukarkan hasil tangkapan mereka. Kawasan perniagaan utama di Kuala Terengganu terletak di Jalan Kampung Cina, Jalan Banggol dan Tanjong.
Pada masa kini, Kuala Terengganu berubah menjadi sebuah Kota moden yang masih mengekal ciri ciri tradisional. Kepesatan Kuala Terengganu, yang mempunyai keluasan 60,528.1 hektare, dapat dilihat daripada segi pembangunan infrastruktur antaranya Lapangan Terbang Sultan Mahmud (LTSM), Kompleks Sukan Gong Badak, Kampus Universiti Darul Iman (UDM)(sekarang ditukarkan kepada UNISZA), Kampus Universiti Malaysia Terengganu (UMT).
Kuala Terengganu turut menekankan sektor pelancongan sebagai pemacu ekonomi negeri.
Pembangunan Pusat Bandaraya Kuala Terengganu (KTCC)
Bandaraya Kuala Terengganu kini bersedia untuk melalui satu transformasi utama di bawah projek pembangunan Pusat Bandaraya Kuala Terengganu (KTCC). Projek KTCC akan menyaksikan ibu negeri Terengganu itu bakal dibangunkan sebagai sebuah Bandar Warisan Pesisir Air dan pintu gerbang pelancongan antarabangsa bagi Pantai Timur.
Perunding projek bagi pembangunan KTCC telah dilantik pada tahun 2009 dan kajian projek tersebut kini berada di peringkat akhir. Kerja-kerja pembangunan reka bentuk dan infrastruktur terperinci bagi KTCC dijangka bakal dilaksanakan di bawah RMK-10.
Adalah dianggarkan bahawa pembangunan Pemecah Ombak Utara dan Selatan KTCC bakal menjana pelaburan keseluruhan bernilai RM3.9 bilion, yang mana RM3.5 bilion adalah daripada sektor swasta.
Bagi melengkapi pembangunan KTCC, Pusat ICT Terengganu akan turut dibina di Batu Rakit. Perunding projek telah dilantik pada September 2010 dan kajian projek tersebut kini sedang berjalan.
Pelancongan
Antara tempat menarik termasuk Wisma Darul Iman, Kampung Cina, Pasar Payang, Istana, Muzium Negeri, Pulau Duyong dan Kompleks Kraf Noor Arfa.
Kuala Terengganu terkenal dengan kraf tangannya, terutama songket dan ukiran tembaga. Produk kraftangan Terengganu menjadi koleksi ekslusif di seluruh dunia.
Seterusnya, Kuala Terengganu juga terkenal dengan keunikan kesenian kebudayaan seperti tarian ulik mayang, tarian rodat, tarian saba, tarian balai, tarian gayung otar-otar, permainan gasing.
Penduduk Kuala Terengganu yang terkenal sebagai pelaut dan pelayar yang cekap memiliki kemahiran tinggi dalam membuat dan mengukir perayu nelayan, perahu kolek, setak, sekoci, jalur dan yang paling masyur ialah perahu payang. Lokasi pembuatan perahu masih kekal dari dahulu hinggalah sekarang termasuk dikampung Losong, Duyung, Telok Pasu dan Pulau Rusa.
Pantai dan Pulau-pulau yang berada di dalam kawasan Kuala Terengganu seperti pulau Redang, Pulau Bidong, Pulau Duyung, pantai Batu Burok, Telok Ketapang merupakan destinasi kunjungan dan pelancongan utama.
Kuala Terengganu kini semakin mendapat tempat di mata dunia di mana pelbagai kejohanan sukan bertaraf kebangsaan dan antarabangsa diadakan di bandar Kuala Terengganu. Antaranya ialah Piala Monsun Terengganu, Sultan’s Cup Endurance Ride dan FEI World Endurance Championship 2008.
Populasi bandar
Berikut merupakan jumlah penduduk bandar Kuala Terengganu pada tahun 1980,1991,1995,2000-2010
Tahun | Populasi |
1980 | 180,296 |
1991 | 228,659 |
1995 | 268,065 |
2000 | 255,109 |
2001 | 253,934 |
2002 | 259,662 |
2003 | 265,096 |
2004 | 279,809 |
2005 | 297,283 |
2006 | 328,672 |
2007 | 357,256 |
2008 | 382,906 |
2009 | 396,433 |
2010 | 406,317 |
Pengangkutan
Kota ini dihubungi dengan bandar lain melalui jaringan jalan yang baik dan terdapat juga perkhidmatan bot yang merentasi Sungai Terengganu. Jambatan Sultan Mahmud, yang merentasi Sungai Terengganu, menghubungkan kedua-belah sungai ini.
Lebuh Raya
Projek Lebuhraya Pantai Timur Fasa 2 (LPT2) dari Jabor, Kuantan, ke Kampung Gemuruh dijangka siap pada Jun 2012. Pembinaan LPT2 dibahagikan kepada dua segmen iaitu segmen pertama sepanjang 64 kilometer dikendalikan Lembaga Lebuhraya Malaysia (LLM) dan diserah kepada Kumpulan MTD, manakala baki sepanjang 120 kilometer dikendali JKR. Segmen JKR dibahagikan kepada 16 pakej termasuk enam yang bermasalah.Laluan Kampung Gemuruh-Bukit Payong telah siap hujung tahun 2010, manakala Kampung Gemuruh-Bukit Besi dijangka siap pertengahan tahun 2011.Laluan akan dibuka kepada orang ramai sebaik saja ia siap dan kerajaan tidak bercadang untuk mengenakan tol sepanjang tempoh itu sehinga keseluruhan fasa siap pada Jun 2012. Untuk keselesaan pengguna juga, beberapa hentian akan dibina selain memastikan jalan susur keluar 10 persimpangan di lebuh raya itu ke pekan dan bandar di Terengganu dinaik taraf.
INTERCHANGE (SUSUR KELUAR)
- Jabor Interchange
- Ceneh Interchange
- Air Putih Interchange (Susur keluar ke Cukai, Kemaman)
- Kubu Interchange (Susur keluar ke Kerteh)
- Al Muktafi Billah Shah (AMBS) Interchange
- Bukit Besi Interchange (Susur keluar ke Dungun)
- Ajil Interchange (Susur keluar ke Kuala Berang, Hulu Terengganu)
- Bukit Payong Interchange (Susur keluar ke Marang & Kuala Terengganu Selatan)
- Kuala Terengganu Interchange (Kg Gemuruh - Susur keluar ke Kuala Terengganu Utara & Kota Bharu)
Lapangan Terbang Sultan Mahmud
Lapangan Terbang Sultan Mahmud (IATA: TGG, ICAO: WMKN)yang terletak di Kuala Terengganu Utara adalah sebuah lapangan terbang yang menguruskan penerbangan dari dan ke Kuala Terengganu. Lapangan terbang ini terletak 15km dari pusat bandar. Dalam tahun 2005, lapangan terbang ini menguruskan 419,475 penumpang dengan 4,623 pergerakan kapal terbang.[1] Pada bulan Januari 2008, Kerajaan Malaysia telah meluluskan RM200 juta bagi menaik taraf lapangan terbang ini bagi dijadikan sebuah lapangan terbang antarabangsa. Hal ini termasuklah memanjangkan landasan terbang dan menaik taraf terminal lapangan terbang ini. Lapangan Terbang Sultan Mahmud akan dijadikan sebuah lapangan terbang antarabangsa setelah kerja naik taraf diselesaikan. Ia mungkin akan memulakan penerbangan antarabangsa ke Singapura, Kunming, Hong Kong dan lain-lain. Malaysia Airlines telah bersetuju dengan Tabung Haji bahawa ia akan juga membawa penumpang ke Tanah Suci Mekah melalui Jeddah and Madinah. Pada Oktober 11 2008, sebuah Boeing 747-400 Penerbangan Malaysia mendarat disini pada jam 1456 dari Kuala Lumpur di mana pesawat tersebut adalah Boeing 747 pertama mendarat disini. Sebelum ia mendarat, ia terbang di kawasan berdekatan dari LTSM. Pesawat tersebut bersedia menuju ke Jeddah dan Madinah pada Musim Haji ini.
Kota Kembar
Pemandangan Kuala Terengganu
-
Bandar Kuala Terengganu dari Jambatan Sultan Mahmud
-
Pemandangan Kota Kuala Terengganu
-
Pelabuhan Kuala Terengganu
-
Pasar Besar Kedai Payang
-
Jalan Sultan Zainal Abidin
-
Masjid Tengku Tengah Zaharah
-
Masjid Kristal
Rujukan
Pranala luar
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4a/Commons-logo.svg/30px-Commons-logo.svg.png)